KUALA LUMPUR – Kemelut perlembagaan dan institusi diraja di Negeri Sembilan memasuki fasa lebih kritikal apabila Dewan Undangan Negeri (DUN) dibubarkan di tengah-tengah pertikaian mengenai kedudukan Yang di-Pertuan Besar, selain campur tangan mahkamah dan insiden membabitkan beberapa tokoh adat serta diraja.
Perkembangan terbaru itu menyaksikan Menteri Besar, Datuk Seri Aminuddin Harun mengumumkan pembubaran DUN Negeri Sembilan yang mempunyai 36 kerusi selepas mendapat perkenan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir.
Pembubaran tersebut membuka laluan kepada Pilihan Raya Negeri (PRN) yang dijangka berlangsung dalam tempoh 60 hari sebagaimana diperuntukkan dalam Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri.
Dalam masa sama, ketegangan turut dilaporkan berlaku di Balai Kediaman Rasmi Tunku Besar Tampin yang menjadi lokasi Sidang Khas Dewan Keadilan dan Undang (DKU), apabila beberapa individu dikatakan dihalang memasuki kawasan berkenaan sebelum pintu pagar dibuka atas arahan Tunku Besar Tampin, Tunku Syed Razman Tunku Syed Idrus Al-Qadri.
Sidang itu berlangsung ketika pertikaian mengenai takhta Negeri Sembilan masih belum menemui penyelesaian muktamad.
Sebelum ini, empat Undang dikatakan mengisytiharkan Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja’afar sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan ke-12, namun langkah tersebut ditolak kerajaan negeri yang berpendirian bahawa Tuanku Muhriz kekal sebagai pemerintah sah mengikut Perlembagaan Negeri.
Walaupun begitu, Tunku Nadzaruddin dilaporkan telah dimasyhurkan dalam satu majlis khas yang berlangsung hari ini, sekali gus mencetuskan persoalan baharu mengenai kesahihan proses tersebut.
Pada masa sama, Mahkamah Tinggi turut mengeluarkan perintah injunksi sementara bagi mengekalkan status quo pentadbiran DKU sehingga isu-isu berkaitan bidang kuasa dan perkara awal lain diputuskan.
Perintah itu antara lain menghalang sebarang mesyuarat atau keputusan pentadbiran yang boleh menjejaskan operasi DKU, termasuk usaha menyingkirkan Setiausaha DKU, Raja Norazli Raja Nordin.
Sumber turut memaklumkan mahkamah menegaskan bahawa sebarang perubahan terhadap struktur pentadbiran DKU perlu menunggu keputusan lanjut mahkamah.
Dalam perkembangan berkaitan, timbul dakwaan bahawa Tunku Nadzaruddin tidak dapat menghadiri satu majlis rasmi selepas dikatakan dihalang meninggalkan sebuah hotel di Melaka.
Bekas Yang Dipertua Dewan Negara, Tan Sri Rais Yatim, yang berada di lokasi, mempersoalkan tindakan tersebut dan menggesa penjelasan diberikan sekiranya benar terdapat sekatan terhadap pergerakan baginda.
Beliau menegaskan setiap individu mempunyai hak kebebasan diri yang dilindungi undang-undang dan sebarang sekatan perlu berasaskan peruntukan perundangan yang jelas.
Sementara itu, Undang Jelebu, Datuk Maarof Mat Rashad turut dilaporkan cuba bertemu Tunku Nadzaruddin di hotel berkenaan, namun setakat ini polis belum mengeluarkan kenyataan rasmi berhubung dakwaan tersebut.
Dengan DUN kini dibubarkan dan PRN bakal berlangsung, Negeri Sembilan berdepan situasi luar biasa apabila krisis politik dan pertikaian institusi diraja berlaku serentak.
Pakar perlembagaan pula berpandangan bahawa sebarang perubahan terhadap kedudukan Yang di-Pertuan Besar perlu mematuhi sepenuhnya peruntukan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri serta prinsip Adat Perpatih yang menjadi asas sistem pemerintahan Negeri Sembilan.
Setakat ini, kerajaan negeri dan Kerajaan Persekutuan masih mengiktiraf Tuanku Muhriz sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang sah, manakala sebarang pertikaian berkaitan perkara tersebut dijangka terus ditentukan melalui saluran undang-undang dan perlembagaan. – WacanaKini
HAZIQ 
